Traditioneel houtsnijwerk uit het Duitse Ertsgebergte

Kerst is voor velen onder ons de gezelligste tijd van het jaar. De huizen en straten hangen in Nederland vol met blinkende kerstverlichting. Wie tijdens de adventstijd (de periode voor kerst) wel eens een Duitse kerstmarkt in Düsseldorf, Keulen of in een andere Duitse stad heeft bezocht, is wellicht tegen het houtsnijwerk uit het Duitse Ertsgebergte aangelopen. Naast hout speelgoed, heeft houten kerstdecoratie in Duitsland een lange traditie. Voorbeelden van houtsnijwerk uit het Ertsgebergte zijn lichtbogen, piramides, bergmannen, engelen en zelfs helemaal uit hout gesneden dorpjes.

8501_Saico_8501094

 

De geschiedenis van het Ertsgebergte houtsnijwerk

De houtsnijkunst uit het Duitse Ertsgebergte stoelt op een lange traditie, die nauw met de mijnbouw is verbonden. Reeds in de 12e eeuw werden in het bosrijke Ertsgebergte talrijke bodemschatten (ertsen) als zilvererts en tinerts ontdekt. In de eeuwen daarna groeide het Ertsgebergte uit tot het belangrijkste mijnbouwgebied van Midden-Europa. Het oorspronkelijk zo dunbevolkte en dik beboste gebergte werd steeds dichter bevolkt met mijnwerkers van heinde en verre. Omdat de mijnbouw bepaald geen vetpot was, probeerde men met eigen houtsnijfiguren tijdens de kerstperiode een zakcentje bij te verdienen. De houten kunstwerken weerspiegelden vaak het dagelijks leven van de mijnwerker. Een goed voorbeeld hiervan is de houten Bergmann (mijnwerker). Toen de mijnbouw vanaf de 17e eeuw in verval raakte, werd de houtbewerking in het Ertsgebergte een steeds belangrijkere bron van inkomsten. De ingrediënten (hout) voor de Volkskunst uit het Ertsgebergte waren immers rijkelijk aanwezig. In de eeuwen daarna groeide het traditionele houtsnijwerk uit tot het symbool van het Ertsgebergte. Op de bekende Duitse kerstmarkten zijn naast houten kraampjes met braadworsten en Glühwein vaak ook kraampjes met kerstdecoratie uit het Ertsgebergte te vinden.

Wat is het Ertsgebergte?

Het Ertsgebergte (Duits: Erzgebirge) is een middelgebergte op de grens van de Oost-Duitse deelstaat Saksen en Tsjechie. De bergketen dankt zijn naam aan de ertsen, die er lange tijd de belangrijkste inkomstenbron vormden. De hoogste bergen in het Ertsgebergte zijn ruim 1.200 meter hoog, waardoor er `s winters geskied en gelanglauft kan worden. Het relatief grote wintersportgebied in combinatie met de eigenzinnige bergcultuur maakten het Ertsgebergte als het ware de Alpen van de DDR. Zo kent het gebied eigen rituelen, een voor velen moeilijk verstaanbaar dialect, eigen volksmuziek en natuurlijk het beroemde houtsnijwerk.

Een typische Duitse kerstmarkt in Annaberg-Buchholz, het hart van het Duitse Ertsgebergte. Hier is naast het eten van een Thüringer Rostbratwurst en het drinken van Glühwein ook het ambachtelijke houtsnijwerk te bewonderen.

Een typische Duitse kerstmarkt in Annaberg-Buchholz, het hart van het Duitse Ertsgebergte. Hier is naast het eten van een Thüringer Rostbratwurst en het drinken van Glühwein ook het ambachtelijke houtsnijwerk te bewonderen.

Deze fantastische lichtboog STAD met vakwerkhuizen is een typisch voorbeeld van houtsnijwerk uit het Ertsgebergte. De lichtboog heeft 15 lichtjes die de kamer indirect verlichten, waardoor een gezellige en sprookjesachtige kerstsfeer ontstaat.

Deze fantastische lichtboog STAD met vakwerkhuizen is een typisch voorbeeld van houtsnijwerk uit het Ertsgebergte. De lichtboog heeft 15 lichtjes die de kamer indirect verlichten, waardoor een gezellige en sprookjesachtige kerstsfeer ontstaat.

Ertsgebergte houtsnijwerk is niet uit hetzelfde hout gesneden

De houten kerstdecoratie uit het Ertsgebergte kent veel verschillende figuren. Stuk voor stuk zijn het fraaie kunstwerken uit hout gesneden. Populair is een lichtboog met Duitse vakwerkhuizen en mensen op straat, zoals in de foto hierboven, die een typisch stadje in het Ertsgebergte symboliseert. Andere voorbeelden van houtsnijwerk zijn houten klokken die als raamverlichting dienen of piramide-achtige molentjes voor op de vensterbank. Deze houten molentjes zijn meestal voorzien van een of meerdere lampjes of een waxinelichtje. Vandaag de dag zijn er ook steeds meer moderne figuren in de wereld van hout te vinden; zoals bijvoorbeeld een lichtboog met bekende gebouwen uit Berlijn. Hieronder een paar uiteenlopende voorbeelden van houtsnijwerk uit het Ertsgebergte:

Verlichte raamdecoratie KLOK voor een sfeervolle kersttijd - eersteklas handwerk uit het Ertsgebergte

Kling klokje klingelingeling
Kling klokje kling. Met deze klok geniet je van een sfeervolle kersttijd.

Deze klassieke piramide KERSTNACHT is misschien wel het bekendste voorbeeld van houtsnijwerk uit het Ertsgebergte. De lichtgevende piramide duikt overal op en is er in veel verschillende soorten en maten. Op grote Duitse kerstmarkten staat vaak in het midden een hele grote houten piramide die als Glühwein-kraam dient.

Deze klassieke piramide KERSTNACHT is misschien wel het bekendste voorbeeld van houtsnijwerk uit het Ertsgebergte. De lichtgevende piramide duikt overal op en is er in veel verschillende soorten en maten. Op grote Duitse kerstmarkten staat vaak in het midden een hele grote houten piramide die als Glühwein-kraam dient.

Driedimensionale lichtboog Berlin - Een voorbeeld van houtsnijwerk met moderne symbolen. In deze lichtboog is onder andere de Brandenburger Tor, de Fernsehturm en de Reichstag uitgesneden.

Driedimensionale lichtboog Berlin – Een voorbeeld van houtsnijwerk met moderne symbolen. In deze lichtboog is onder andere de Brandenburger Tor, de Fernsehturm en de Reichstag uitgesneden.

 

 

Over de auteur

Als verantwoordelijke voor Lampen24.nl (onderdeel van het Duitse Lampenwelt GmbH) ben ik begin 2015 begonnen met bloggen. Als ‘lampenverkoper’ schrijf ik vanzelfsprekend over thema’s rondom verlichting, maar ook over aanverwante thema’s. Naast het geven van tips, hoop ik mijn lezers tevens te vermaken. Feedback is zeker welkom!

2 reacties

  1. Erik Vermij

    Ik hen zo’n saico houtsnijwerk kersttafereel. ..daarin zitten 10 lampjes,… die traditionele….die dus nergens meer te koop zijn. Vorig jaar heb ik het snoer vervangen in de hoop dat daar het probleem lag…. Helaas!
    Is er een oplossing? Zijn er nieuwe (nieuw type ?)lampjes voor? Wie verkoopt die?
    Dank bij voorbaat voor de reactie

    Beantwoorden
    • Daan Groot

      Goedemorgen meneer Vermij,

      Hartelijk dank voor uw commentaar en wat leuk dat u mijn blog gevonden heeft.

      Ik heb onze klantenservice gevraagd contact met u op te nemen. Hopelijk kan onze klantenservice een passende oplossing voor u vinden.

      Mag ik u vragen hoe u bij mijn blog terecht bent gekomen en wat u ervan vindt?

      Hartelijke groeten,

      Daan Groot
      Marketing Manager
      Lampen24.nl

      Beantwoorden

Laat een antwoord achter

Je e-mail adres wordt niet gepubliceerd.