Van gloeilamp naar led-lamp

Een arsenaal aan lichtbronnen: gloeilampen, halogeenlampen, spaarlampen en led-lampen. Nooit eerder hadden we een dergelijke brede keuze uit lichtbronnen als vandaag de dag. Maar wat zijn de voor- en nadelen van de verschillende lampen? En waar moet je nou op letten bij het kopen van een nieuwe lamp? Bij deze keuze spelen verschillende aspecten een rol die in dit blog zullen worden belicht: de individuele licht-ambiance, de verschillende ruimtes in huis of op kantoor, de energiezuinigheid en natuurlijk de kosten!

De traditionele gloeilamp is uit

Vaarwel oude vertrouwde gloeilamp

De ouderwetse gloeilamp heeft zijn beste tijd gehad. Toch heeft het gloeiende en kwetsbare peertje ons langer dan honderd jaar goed gediend. Sinds Heinrich Göbel (nee Thomas Edison was het niet!) uit Duitsland erin slaagde de eerste gloeilamp te maken, zijn er miljoenen exemplaren over de toonbank gegaan. Waarvan door de jaren heen een groot aantal door de Eindhovense gloeilampenfabriek Philips geproduceerd is. Zodoende heeft het gloeilampje ruim een eeuw lang het aanzien van onze woonkamer bepaald. Maar sinds in 2012 de verkoop van de klassieke gloeilampen in de Europese Unie verboden werd, komt aan deze tijd nu langzaam een einde. Op dit moment worden de lampen nog verkocht zolang de voorraad strekt. De reden van het gloeilampenverbod moge alle duidelijk zijn: het lampje vreet te veel energie!

Geel peertje veelvraat heeft goede opvolgers

De traditionele gloeilamp staat bekend om zijn gezellige gelige licht. Tevens is het lampje bekend vanwege zijn lage rendement, gewone gloeilampen zetten 5 a 10% van de energie om in licht. De rest in warmte. Eigenlijk zouden we de ouderwetse gloeilamp dus eerder als verwarmingselement kunnen omschrijven. Vanwege het milieu is het dus een goede zaak dat het veel vretende peertje binnenkort voorgoed verdwijnt. Alle weerstand van alle gloeilampliefhebbers tevergeefs. Het wordt dus echt tijd om over een alternatief na te denken. Maar wees gerust, moderne lampen kunnen ook gezellig zijn!

Gloeilampen vervangen – waar moet ik op letten?

De traditionele gloeilamp met zijn gezellige gelige licht

E27 blijft E27

Bij de zoektocht naar een geschikte vervanging hoef je in ieder geval niet de oude lampenkap naar het grofvuil te brengen. Een voordeel van led-lampen, spaarlampen en halogeenlampen is dat de fitting even groot is als die van de gloeilamp, namelijk de oude vertrouwde 27 millimeter, E27. Natuurlijk blijft het kleine broertje van 14 millimeter (E14) ook gewoon bestaan. Dus net als vroeger is het voldoende om het E-Nummer in de gaten te houden.

Kleurweergave-index

Wanneer je de aankoop van nieuwe lichtbronnen overweegt, dien je goed te letten op de zogeheten kleurweergave-index (ook bekend als CRI – Color Rendering Index). Deze zegt iets over de kwaliteit van de kleurweergave van de lichtbron en moet 80 of meer zijn. Als deze waarde lager ligt krijgen objecten een onnatuurlijke kleur en ziet alles er in de woonkamer en keuken anders uit dan u gewend bent. Het zou dan bijvoorbeeld zo kunnen zijn dat uw eten aan de eettafel een beetje verkleurd is en er daardoor minder appetijtelijk uitziet.

Lichtkleur: Het karakter van iedere ruimte

Verder is het ook belangrijk goed naar de lichtkleur te kijken. Traditionele gloeilampen hebben een warmwitte lichtkleur van rond 2.700 K (Kelvin). Kies daarom een peertje die qua lichtkleur bij de desbetreffende ruimte past. Natuurlijk is de kleur van het licht ook een kwestie van smaak, maar over het algemeen worden voor de woonkamer warmwitte lichtbronnen gebruikt, terwijl men op het kantoor of in de hobbykamer eerder voor universeel wit (± 4000 Kelvin) of daglicht wit (± 6000 Kelvin) kiest.

Vergelijkingswaarde (w)

De energiezuinige lampen hebben minder energie nodig om hetzelfde effect te bereiken. Dat wil zeggen dat spaarlampen en led-lampen qua wattage niet 1 op 1 met de ouderwetse gloeilampen te vergelijken zijn. Om de verschillende lichtbronnen toch met elkaar te kunnen vergelijken, is de zogeheten vergelijkingswaarde (w) in het leven geroepen. Deze waarde geeft aan wat het prestatievermogen van de spaarzame lampen is in vergelijking tot de gloeilampen. Voorbeeld: een spaarlamp met een vergelijkingswaarde van 60 is dus vergelijkbaar met een gloeilamp van 60 Watt (/E27-spaarlamp-van-12W-in-cilindervorm-warmwit.html ) Voordeel: hetzelfde resultaat met minder energiekosten.

Millieu

Spaarlampen en led-lampen zijn door hun lage energieverbruik veel beter voor het milieu. Omdat alle soorten lampen materialen bevatten die moeilijk door de natuur zijn af te breken, mogen deze niet bij het gewone huisvuil. De oude led-lampen en spaarlampen kunnen worden ingeleverd bij de plaatselijke milieustraat, waar tevens het grofvuil heen gebracht kan worden. Daarnaast bieden ook steeds meer winkels de mogelijkheid de oude lampen te retourneren.

Het wel en wee van de spaarlamp

Spaarlampen zijn zo slecht nog niet

Een goed alternatief voor de oude vertrouwde gloeilamp is de energiespaarlamp. Deze lamp is in de afgelopen jaren flink verbeterd, op “aanvraag” van de consument. Voor mensen met een kleinere portemonnee en de wens om energie en geld te besparen, is de spaarlamp een goed alternatief.

Spaarlamp flink verbeterd

Sinds de jaren tachtig zijn er al spaarlampen in omloop. De eerste spaarlampen hadden een beetje een suf imago: de lampen waren absurd duur, het duurde een eeuwigheid voordat ze eindelijk de maximale lichtsterke hadden bereikt en waren bovendien geen lust voor het oog. Maar tegenwoordig zijn er ook spaarlampen die minder tijd nodig hebben voordat je het licht ziet. Ook zijn de lampen betaalbaarder geworden en hebben ze niet meer het formaat van een koelkast. Maar om de waarheid te zeggen: led-lampen zijn pas echt efficiënt! En mensen die op zoek zijn naar een gezelligere vervanger voor de warmwitte gloeilamp, zijn eerder gebaat bij halogeenlampen.

Halogeen, ja of neen?

Wie het warme licht van gloeilampen mist, kan met halogeenlampen (/Lichtbronnen/230V-halogeenlampen/E27-halogeenlampen ) zijn geluk niet op! De halogeenlamp is qua kleurweergave zelfs nog iets briljanter en bovendien 30% zuiniger. Sinds 2003 is deze alternatieve lichtbron op de markt en sindsdien schijnt zij in menig keuken. Deze lichtbron heeft als voordeel, dat de kleuren mooi worden weergeven en daardoor ziet het eten er natuurlijk smakelijker uit. Ook voor kunstliefhebbers bieden halogeenlampen voordelen. Naast de excellente lichtkwaliteit, is een halogeenspot uitermate geschikt om een specifiek punt of object zeer precies te verlichten.
Voor het sparen van energie en geld zijn halogeenlampen echter bij lange na niet het beste alternatief voor gloeilampen. Als het gaat om energiezuinigheid legt de halogeenlamp het duidelijk af tegen de spaarzamere spaarlamp en de ultra-efficiënte led-lamp.

Led op de kosten!

Led is de verlichting van de toekomst. Led-lampen steken met kop en schouders boven alle andere lampen uit: de led-lamp gaat veel zuiniger met energie om, heeft ongekende verlichtingsmogelijkheden en verlicht de portemonnee aanzienlijk. Dit laatste is natuurlijk geen argument voor de aankoop van led-verlichting 😉

Led-lampen nieuw?

De led is ouder dan veel mensen vermoeden. Al in 1962 maakte de Amerikaanse natuurkunde Nick Holonyak de eerste lichtgevende diode. De uit het Engels stammende afkorting LED staat voor light-emitting diode. In het Nederlands schrijft men overigens gewoon led, omdat het als een woord wordt uitgesproken en niet als afkorting. Hoewel de uitvinding van de led inmiddels al meer dan een halve eeuw achter ons ligt, heeft het toch nog lang geduurd tot dat deze innovatieve technologie de consument bereikte. Dit heeft ongetwijfeld ook met het decennialange succes van de gloeilamp te maken. Gloeilampen waren immers goedkoop in de aanschaf en led-verlichting daarentegen voor Jan Modaal onbetaalbaar. Maar daar is gelukkig verandering in gekomen.

Duurkoop is goedkoop!

Bij het struinen door de winkel en het vergelijken van prijzen, valt het meteen op: led-lampen zijn behoorlijk aan de prijs. Toch is algemeen bekend dat het kopen van een led-lamp op de langere termijn een goede investering is. Dit geldt zeker naarmate de lamp langer brand. Want hoe langer je led-lampen met andere lichtbronnen vergelijkt hoe duidelijker het verschil in de totale kosten wordt.
Het eerste jaar is de led-lamp nog in het nadeel, omdat de aanschafprijs de gemiddelde kosten over dat jaar gemeten flink omhoog gooit. Deze aanschafkosten vallen in de jaren daarop voor led-lampen weg, waardoor slecht de lage energiekosten overblijven en dus de gemiddelde kosten voor verlichting dalen. Doordat led-verlichting ontzettend lang leeft is duurkoop uiteindelijk goedkoop!

Zeer lange levensduur

Het leven van een led duurt over het algemeen erg lang. Hoe lang een ledlamp leeft hangt sterk af van de kwaliteit van de led-verlichting. Hoogwaardige led’s hebben zelfs een levensduur van meer dan 100.000 uur. Je zou zo’n led-lampje dus ruim elf jaar achter elkaar kunnen laten branden. Even er vanuit gegaan dat je een lamp meestal alleen ’s avonds aan hebt staan, kan een led-lampje in principe ook een mensenleven lang meegaan.
In tegenstelling tot gloeilampen, spaarlampen en halogeenlampen, gaan led-lampen niet in een keer kapot. Net als bij mensen en dieren gaat ook bij led-verlichting langzaam de fut eruit, de lichtopbrengst wordt langzaam (iets) minder. Maar ook dit verschilt van led tot led.

Led-lampen ongezellig?

Led-verlichting heeft een koud imago. De eerste led-lampen waren ook echt zeer hel en met hun blauwige koude licht niet zo gezellig. Maar vandaag de dag is dat niet meer per definitie het geval. Er worden weliswaar nog altijd felle leds gemaakt, bijvoorbeeld voor autolampen, maar voor de woonkamer zijn er tegenwoordig ook gezellige warm-witte led’s (/E27-95W-827-LED-lamp-peervormig-mat.html ).

Over de auteur

Als verantwoordelijke voor Lampen24.nl (onderdeel van het Duitse Lampenwelt GmbH) ben ik begin 2015 begonnen met bloggen. Als ‘lampenverkoper’ schrijf ik vanzelfsprekend over thema’s rondom verlichting, maar ook over aanverwante thema’s. Naast het geven van tips, hoop ik mijn lezers tevens te vermaken. Feedback is zeker welkom!

Gerelateerde berichten

Laat een antwoord achter

Je e-mail adres wordt niet gepubliceerd.